Giải mã cú hích từ hệ thống thanh toán BRICS Pay & đơn vị "The Unit" đối với giá vàng 2026. Tại sao sự sụp đổ của SWIFT và phi đô - la hóa sẽ đẩy Vàng lên vị thế tiền tệ tối thượng, biến các nhịp chỉnh về $4.400 thành cơ hội tích lũy vàng vật chất.
Lời giải cho bài toán SWIFT và sự “Vũ khí hoá” tài chính ?
Trong hơn 50 năm, SWIFT (Hiệp hội Viễn thông Tài chính Liên ngân hàng Toàn cầu) đóng vai trò là "hệ thần kinh" của tài chính thế giới, kết nối hơn 11.000 định chế tài chính. Tuy nhiên, điểm yếu của nó là tính tập trung và quyền kiểm soát tối thượng nằm trong tay một nhóm nhỏ các quốc gia. Khi một quốc gia bị ngắt kết nối khỏi SWIFT, nền kinh tế đó gần như bị "khai tử" khỏi thương mại quốc tế. Đến năm 2026, BRICS - khối chiếm hơn 40% dân số và 32% GDP toàn cầu - không còn chấp nhận rủi ro này. Họ cần một hệ thống mà tại đó, dòng tiền không thể bị ngăn chặn bởi bất kỳ mệnh lệnh chính trị đơn phương nào.
Các lệnh trừng phạt liên tiếp trong giai đoạn 2022 - 2025 đã chứng minh rằng dự trữ ngoại hối bằng tiền pháp định có thể bốc hơi chỉ bằng một cái nhấp chuột. Điều này tạo ra một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Các ngân hàng trung ương trong khối BRICS nhận ra rằng việc nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ là họ đang nắm giữ một khoản nợ có thể bị phong tỏa bất cứ lúc nào. Hệ quả là một làn sóng phi đô - la hóa bùng nổ. Vàng, với đặc tính phi quốc gia và không thể bị đóng biên giới kỹ thuật, trở thành lựa chọn duy nhất để thay thế các loại tiền tệ "có thể bị vũ khí hóa".
Hệ thống thanh toán của BRICS (thường được gọi là BRICS Pay) vận hành trên nền tảng công nghệ sổ cái phân tán (Blockchain). Khác với SWIFT chỉ là hệ thống gửi tin nhắn, hệ thống mới này tích hợp khả năng thanh toán tức thời (instant settlement). Trong cơ chế này, thay vì chờ đợi xác nhận qua các ngân hàng đại lý trung gian của Mỹ, các quốc gia BRICS có thể quyết toán trực tiếp với nhau. Để đảm bảo tính giá trị cho các giao dịch xuyên biên giới này mà không cần dùng USD, Vàng được chọn làm "tài sản bảo chứng" để xử lý các khoản chênh lệch thương mại.
Dữ liệu tính đến tháng 2/2026 cho thấy tỷ trọng USD trong thanh toán nội khối BRICS đã giảm từ 70% xuống còn dưới 25%. Ngược lại, khối lượng giao dịch sử dụng Vàng làm tài sản đối ứng đã tăng trưởng 300% so với cùng kỳ năm trước. Việc "ngắt đuôi" USD không chỉ là hành động chính trị, mà là một nhu cầu sinh tồn kinh tế. Khi một hệ thống thanh toán khổng lồ như vậy chuyển dịch sang sử dụng Vàng để bảo chứng, nhu cầu về vàng vật chất tăng vọt, tạo ra một bệ đỡ vững chắc khiến giá khó có thể quay lại những vùng thấp trước đây, ngay cả khi có những nhịp điều chỉnh sâu như cú rơi về $4.400 vừa qua.
Cơ chế thanh toán và đơn vị hạch toán “The Unit”
Nhiều người lầm tưởng BRICS sẽ ra mắt một đồng tiền giấy chung để thay thế USD, nhưng thực tế năm 2026 cho thấy một cách tiếp cận tinh vi hơn: "The Unit". Đây là một đơn vị hạch toán chung được định giá dựa trên một giỏ hàng hóa, trong đó Vàng chiếm tỷ trọng trọng yếu (40%). Khi Nga bán dầu cho Ấn Độ, giá trị sẽ được quy đổi ra "The Unit" thay vì USD hay Rupee. Cơ chế này loại bỏ hoàn toàn rủi ro tỷ giá và sự can thiệp từ bên ngoài, đồng thời biến Vàng thành cái mỏ neo định giá cho mọi loại hàng hóa thiết yếu khác.
Một trong những thách thức của thương mại nội khối là sự mất cân bằng cán cân thanh toán. Nếu Trung Quốc xuất khẩu sang Brazil nhiều hơn mức nhập khẩu, họ sẽ nắm giữ một lượng lớn đồng Real (đồng Brazil) mà họ không thực sự cần. Trong hệ thống BRICS mới, khoản chênh lệch này có thể được chuyển đổi trực tiếp thành Vàng thông qua một "Sàn giao dịch Vàng BRICS" tập trung. Vàng ở đây đóng vai trò là "Thanh khoản lớp 1", cho phép các quốc gia thanh toán nợ lẫn nhau mà không cần thông qua hệ thống ngân hàng phương Tây.
Để việc thanh toán trở nên linh hoạt, BRICS đã thực hiện số hóa các thỏi vàng trong kho dự trữ. Mỗi "Token Vàng" tương ứng với một lượng vàng vật chất thực tế được lưu ký tại các kho tàng bảo mật cao. Điều này cho phép việc thanh toán diễn ra với tốc độ ánh sáng trên nền tảng kỹ thuật số nhưng vẫn dựa trên giá trị của kim loại quý. Cơ chế này triệt tiêu nhược điểm "khó vận chuyển" của vàng vật chất, đồng thời tạo ra một nhu cầu mua vàng cực lớn từ các ngân hàng trung ương để có đủ nguyên liệu phát hành Token thanh toán.
Khi Vàng trở thành công cụ thanh toán thay vì chỉ là tài sản dự trữ, tính thanh khoản của nó đạt đến mức rất cao. Trong thế giới cũ, bạn bán vàng để lấy USD rồi mới đi mua hàng. Trong thế giới BRICS 2026, Vàng chính là hàng hóa trung gian. Điều này tạo ra một vùng đệm thanh khoản khổng lồ. Khi giá vàng sụt giảm về vùng $4.400, các quốc gia BRICS ngay lập tức kích hoạt lệnh mua để nạp thêm dự trữ cho hệ thống thanh toán của họ. Đây chính là lý do tại sao các đợt sụt giảm mạnh hiện nay thường kết thúc rất nhanh bằng những cú rút chân ngoạn mục.
>>Xem thêm: Từ Bretton Woods đến BRICS: Liệu Thế giới có đang quay lại Bản vị Vàng?
Tái định giá vàng - Khi Vàng giấy thất thế trước vàng thật?
Trong nhiều thập kỷ, giá vàng bị chi phối bởi thị trường "Vàng giấy" tại London (LBMA) và New York (COMEX), nơi khối lượng giao dịch trên giấy tờ gấp hàng trăm lần lượng vàng thực có. Tuy nhiên, hệ thống thanh toán BRICS yêu cầu Vàng thật 100% để quyết toán. Sự dịch chuyển quyền lực từ Tây sang Đông đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng thanh khoản trên các sàn giao dịch phái sinh. Khi các quốc gia yêu cầu tất toán bằng vàng vật chất thay vì nhận tiền mặt USD, sự chênh lệch giữa giá vàng vật chất và giá vàng kỳ hạn bắt đầu giãn rộng, đẩy giá trị thực của vàng lên một tầm cao mới.
Nhà đầu tư trong bối cảnh này không còn chỉ nhìn vào các báo cáo việc làm của Mỹ (Non-farm Payrolls) để đoán giá vàng. Thay vào đó, họ còn theo dõi các sự kiện khác nữa, ví dụ như: Cuộc họp thượng đỉnh BRICS và chỉ số dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương nhóm mới nổi. Với một hệ thống thanh toán dựa trên vàng, mỗi khi khối BRICS kết nạp thêm thành viên (như Indonesia hay Saudi Arabia vừa qua), nhu cầu vàng cơ sở lại tăng lên một bậc. Giá vàng ở mức $5.600 không còn bị coi là "bong bóng" mà được coi như sự điều chỉnh cần thiết để phản ánh vai trò mới của nó trong hệ thống tiền tệ toàn cầu.
Khi thương mại nội khối BRICS dự kiến đạt $5.000 tỷ USD vào cuối năm 2026, lượng vàng cần thiết để duy trì tính thanh khoản cho hệ thống dự kiến sẽ cực kỳ khổng lồ. Điều này tạo ra một áp lực tăng giá tự nhiên, góp phần kháng cự lại những đợt quyết định tăng lãi suất của Fed.
Golden Fund nhận định: Cú chỉnh về $4.400 từ đỉnh $5.600 (giảm ~21.4%) được ví như một bài kiểm tra bản lĩnh. Trong một thế giới đang xây dựng hệ thống thanh toán dựa trên vàng, những đợt giảm giá sâu là "món quà" từ sự hoảng loạn của những nhà đầu tư vàng giấy phương Tây. Nhà đầu tư cần hiểu rằng: Vàng đang được tái định vị từ một loại hàng hóa sang "Tiền tệ". Việc có thể tách biệt cảm xúc khỏi các biến động ngắn hạn và tập trung vào bức tranh lớn sẽ hỗ trợ rất nhiều trong quá trình đầu tư.
>>Xem thêm: Ứng dụng phân tích tâm lý thị trường trong đầu tư vàng
