AI và Vàng: Sự giao thoa chiến lược mới?

Nhu cầu hạ tầng phần cứng và sự trỗi dậy của "Vàng công nghệ"

Trong cuộc chạy đua vũ trang về trí tuệ nhân tạo, sự chú ý thường đổ dồn vào các con chip siêu phân luồng hay các mô hình ngôn ngữ lớn. Tuy nhiên, đằng sau những thuật toán phức tạp là một hệ thống phần cứng khổng lồ đòi hỏi những vật liệu có độ tin cậy tuyệt đối. Vàng, với đặc tính dẫn điện siêu việt và khả năng chống ăn mòn gần như hoàn hảo, đang trở thành một thành phần không thể thay thế trong các bảng mạch in, các đầu nối tín hiệu và dây dẫn siêu mảnh bên trong các trung tâm dữ liệu AI. Khác với bạc hay đồng có thể bị oxy hóa theo thời gian, vàng đảm bảo cho các luồng dữ liệu khổng lồ di chuyển liên tục 24/7 với độ trễ thấp nhất – một yêu cầu sống còn đối với các siêu máy tính đào tạo AI.

Sự bùng nổ của các bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao và bộ nhớ băng thông cao (HBM) đã tạo ra một "nền giá" nhu cầu mới cho vàng công nghiệp. Ước tính trong năm 2025, lượng vàng được sử dụng trong lĩnh vực điện tử đã tăng khoảng 8 - 10% nhờ vào sự mở rộng của các máy chủ AI. Mỗi hệ thống máy chủ cao cấp chứa hàng nghìn điểm tiếp xúc mạ vàng để duy trì sự ổn định của dòng điện. Khi các tập đoàn công nghệ lớn như Nvidia, Microsoft hay Google tiếp tục đổ hàng tỷ USD vào hạ tầng đám mây, vàng không còn đơn thuần nằm trong tủ kính của các nhà đầu tư mà đang âm thầm vận hành bên trong các "bộ não điện tử" của nhân loại.

Về mặt số liệu, mặc dù lượng vàng trong mỗi con chip là rất nhỏ (tính bằng miligram), nhưng với quy mô sản xuất hàng triệu thiết bị mỗi năm, tổng lượng vàng công nghiệp đang tiến gần đến mức 300 - 350 tấn/năm. Điều này tạo ra một "sàn hỗ trợ" vững chắc cho giá vàng. Nếu trước đây, nhu cầu công nghiệp chỉ chiếm khoảng 7-8% tổng nhu cầu vàng toàn cầu, thì trong kỷ nguyên AI, con số này được dự báo sẽ tăng lên mức hai chữ số. Đây là một yếu tố thay đổi cuộc chơi, bởi vì khác với nhu cầu trang sức có tính chu kỳ, nhu cầu công nghệ là nhu cầu tiêu thụ thực tế – vàng bị "khóa" bên trong thiết bị và rất khó thu hồi trong ngắn hạn.

Cuối cùng, sự chuyển dịch từ "vàng tiền tệ" sang "vàng chiến lược" đang làm thay đổi tâm lý của các quỹ đầu cơ. Họ bắt đầu nhìn nhận vàng như một loại hàng hóa công nghiệp thiết yếu, tương tự như Lithium hay Cobalt trong ngành xe điện. Khi một tài sản vừa có chức năng trú ẩn an toàn, vừa có giá trị sử dụng thực tế trong ngành công nghiệp tăng trưởng nhanh, sức hấp dẫn của nó sẽ được nhân đôi. Sự khan hiếm của vàng, kết hợp với cơn khát hạ tầng AI, chính là "nhiên liệu" cho những dự báo về việc vàng sẽ sớm chinh phục các nấc thang giá trị mới trong giai đoạn 2026-2030.

>>Xem thêm: Cú sốc nguồn cung ảnh hưởng đến thị trường vàng như thế nào?

Cơn khát năng lượng của AI và áp lực lạm phát chi phí

Một khía cạnh ít người để ý là mối liên hệ gián tiếp nhưng cực kỳ chặt chẽ giữa AI, năng lượng và giá vàng. Các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ một lượng điện năng khổng lồ, gấp nhiều lần so với các máy chủ truyền thống. Sự gia tăng đột biến về cầu điện năng đang tạo áp lực lên lưới điện toàn cầu và đẩy giá năng lượng tái tạo cũng như năng lượng hóa thạch lên cao. Như chúng ta đã biết, chi phí năng lượng là thành phần quan trọng nhất cấu thành nên chỉ số lạm phát. Khi AI vô tình thúc đẩy lạm phát chi phí, vàng ngay lập tức phát huy vai trò truyền thống của nó: Một mỏ neo bảo toàn giá trị chống lại sự mất giá của tiền tệ.

Theo các báo cáo chiến lược, chi phí vận hành các trung tâm dữ liệu có thể chiếm tới 20% tổng chi phí của các công ty công nghệ vào năm 2026. Để bù đắp chi phí này, giá của các dịch vụ số và hàng hóa liên quan sẽ tăng lên, lan tỏa áp lực lạm phát ra toàn bộ nền kinh tế. Ông Michael Hartnett của BofA từng nhấn mạnh rằng nợ công và chi tiêu tài khóa để hỗ trợ hạ tầng công nghệ sẽ khiến lạm phát trở nên "dai dẳng" hơn. Trong môi trường mà giá cả hàng hóa dịch vụ có xu hướng tăng cao do chi phí năng lượng phục vụ AI, vàng trở thành lựa chọn ưu tiên của các nhà đầu tư để phòng vệ rủi ro giảm sức mua.

Hơn nữa, ngành khai thác vàng cũng chịu tác động ngược từ sự bùng nổ của AI. Một mặt, AI giúp các công ty khai khoáng tối ưu hóa quy trình thăm dò, giúp tìm ra các vỉa quặng mới với chi phí thấp hơn. Mặt khác, chính sự cạnh tranh về năng lượng với các trung tâm dữ liệu lại làm tăng chi phí khai thác biên tại các mỏ vàng. Khi giá điện tăng, chi phí để chiết tách một ounce vàng từ lòng đất cũng tăng theo. Điều này vô hình trung thiết lập một mức đáy chi phí cao hơn cho thị trường vàng, khiến giá vàng khó có thể giảm sâu ngay cả khi áp lực bán tháo ngắn hạn xuất hiện.

Sự tương quan này tạo ra một vòng lặp thú vị: AI càng phát triển thì nhu cầu năng lượng càng tăng, từ đó góp phần khiến cho lạm phát tăng & chi phí khai thác vàng tăng. Nhà đầu tư hiện đại không chỉ mua vàng vì lo ngại chiến tranh hay nợ công, mà họ mua vàng vì họ tin vào sự bùng nổ của AI. Vàng lúc này trở thành một hợp đồng bảo hiểm cho những tác động phụ từ sự phát triển công nghệ quá nóng, đảm bảo rằng danh mục đầu tư của bạn không bị "đốt cháy".

Vàng - "Mỏ neo" vật chất duy nhất trong một thế giới ảo hóa

Trong một thế giới mà AI có thể tạo ra mọi thứ từ hình ảnh, âm thanh đến các giao dịch tài chính phức tạp chỉ trong vài giây, sự hoài nghi về giá trị của "tài sản số" đang ngày càng lớn. Deepfake và các cuộc tấn công mạng dựa trên AI đang đe dọa trực tiếp đến an ninh của hệ thống ngân hàng và tiền điện tử. Trong bối cảnh đó, vàng vật chất nổi lên như một "mỏ neo" niềm tin cuối cùng bởi tính chất hữu hình và không thể bị làm giả bởi thuật toán. Vàng có một thuộc tính mà không AI nào có thể sao chép: Đó là sự khan hiếm vật lý được bảo chứng, chứ không phải bởi một dòng mã code có thể bị hack.

Tâm lý học hành vi của nhà đầu tư đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Khi mọi thứ xung quanh trở nên quá "ảo" và dễ dàng thay đổi, con người có xu hướng tìm về những gì nguyên thủy nhất. Sự dịch chuyển dòng vốn sang vàng là minh chứng cho quá trình tái cân bằng tâm lý này. Đặc biệt là thế hệ Gen Z, những người lớn lên trong môi trường số hóa, lại đang là nhóm khách hàng tiềm năng nhất của vàng trang sức và vàng thỏi. Họ coi vàng là cách để "thoát ly" khỏi sự biến động không ngừng của thế giới số và sở hữu một giá trị vĩnh cửu.

Bên cạnh đó, vàng còn đóng vai trò là "chốt chặn thanh khoản" khi các rủi ro hệ thống liên quan đến AI xảy ra. Hãy tưởng tượng một kịch bản nơi một lỗi thuật toán AI gây ra sự sụp đổ chớp nhoáng trên thị trường chứng khoán. Trong những giây phút đó, các loại tài sản số có thể bị đóng băng hoặc mất thanh khoản do sự nghẽn mạch của hệ thống. Vàng, với khả năng giao dịch toàn cầu và được chấp nhận ở mọi nơi, chính là tài sản giúp nhà đầu tư duy trì sức mạnh tài chính. Vai trò "bảo hiểm hệ thống" này của vàng càng trở nên đắt giá hơn khi thế giới ngày càng phụ thuộc vào các thuật toán AI tự động.

Golden Fund nhận định: Kỷ nguyên AI không hề làm vàng mất đi vị thế, mà ngược lại, nó còn cung cấp thêm những lý do mới để vàng tăng giá. Từ việc là một linh kiện phần cứng thiết yếu, một công cụ phòng vệ lạm phát năng lượng, cho đến vị thế mỏ neo niềm tin trong thế giới số, vàng đang khẳng định mình là một tài sản đa năng. Vàng vật chất không chỉ là sự lựa chọn của quá khứ, mà chính là một trong những yếu tố dẫn đến thành công bền vững trong một tương lai đầy biến động của trí tuệ nhân tạo.